[Karya Guru] Urang Sunda Nurutkeun HHM #3

Ku : Dian Brilyan Priyangga

Di antara tokoh Sunda lianna nu kungsi guguru ka Masjid al-Haram ieu nyaéta Ahmad Sanusi nu ngadegkeun pasantrén Gunung Puyuh Sukabumi jeung Ahmad Dimyathi panerus pasantrén Sukamiskin Bandung. Alumni-alumni Makkah ieu nu satuluyna ‘merevolusi’ atikan pasantrén.

Fénoména Mama Gedong

Dicokot tina conto préstasi Ajengan Ahmad Dimyathi atawa Mama Gedong. Sabalikna ka Bandung taun 1910, manéhna ngarintis ngagunakeun basa Sunda di pasantrén. Manéhna nyiptakeun sababaraha pupujian Sunda dina wangun pupuh.

Manéhna narima -hukum- dina ngagunakeun dasi jeung tanggapan tonil. Manéhna ahli jadi apotéker nu ngaracik obat-obatan ti rupa-rupa tutuwuhan di Tatar Sunda jeung ngadegkeun percétakan. Manéhna ngalayanan urang Walanda nu meuli ubar di apotékna.

Teu kaliwatan yén manéhna ngajadikeun pasantrén minangka puseur kajian ilmiah. Para santri séniorna disebar ka unggal pasantrén di Jawa nu diasuh ku balad-baladna mangsa di Makkah. Sabalikna ka Sukamiskin, maranéhna silih tukeur informasi jeung pangalaman pikeun ngoméan kurikulum.

Debat ilmiah dibérékeun salegana jeung Ajengan nu turun tangan saumpama para santri manggih jalan buntu. Sabari ngawas sawala para santri, ajengan biasana maca koran langganana.

Mangsa harita nyaéta mangsa nalika santri maluruh kabébasan ilmiah dina ngaksés kitab-kitab rujukan utama. Nalika ajengan sakitu égalitérna, démokratis, jeung inklusi. Di antara maranéhna pasi aya pertemuan (ijtima’) pikeun matotoskeun sawatara pasualan.

Sikep démokratis ieu misalna ditingalikeun Mama Gedong ngaliwatan karyana, Kitab Qurrat Al-Ayn di al-Shulh bain al-Fariqain. Sanajan dina judul ku basa Arab, kitab ieu ditulis ngagunakeun basa Sunda ku hurup pégon.

Eusina dina ngahijikeun pertentangan antara kelompok tarékat jeung syariat. Ku ‘tiisna’ Mama Gedong muka tulisanna ku kalimah,

“..Bet sing horéng duanana ogé teu lepat-lepat teuing. Ajengan syariat ngalepatkeunana ka guru tarékat palebah anu lepatna. Leres atuh guru tarékat keuheulna gaduh raos leres palebah anu leresna, nya teu lepat. …”

Lila sabada HHM tilar dunya, atikan pasantrén Sunda masih terus néangan wangun. Faktana pasantrén di tatar Sunda can bisa ngulang deui mangsa kajayaanana.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *